Wyrok Sądu Okręgowego

I C 259/21

 

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

 

dnia 23 marca 2023 roku

 

Sąd Okręgowy w Warszawie w dniu 23 marca 2023 roku Wydział Cywilny

w następującym składzie:

Przewodniczący: Sędzia Anna Kowalska

Protokolant: Jan Nowak

 

po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2023 roku w Warszawie

na rozprawie

sprawy z powództwa głównego Jana Wiśniewskiego

przeciwko Adamowi Wiśniewskiemu

wydanie rzeczy, stada bydła, odszkodowanie,

oraz z powództwa wzajemnego Adama Wiśniewskiego

przeciwko Janowi Wiśniewskiemu

o zapłatę, ustalenie

 

- z powództwa głównego

 

1. nakazuje pozwanemu Adamowi Wiśniewskiemu aby wydał powodowi Janowi Wiśniewskiemu:

wóz paszowy Pronar T700; kosiarkę rotacyjną Pottinger Novacat 302 ED; pług 3-skibowy; agregat

siewno-kultywacyjny Amazone KG 3000; zgrabiarkę karuzelową; prasę rolującą

Metal-Fach Z562; opryskiwacz Krukowiak Orion Super; ładowacz czołowy Tur 4; bronę

talerzową Agro-Masz 2.7 m; kosiarko-rozdrabniacz Claas Disco 3100; owijarkę Sipma OS 7511;

stado bydła o nr PL1234567890 składającego się łącznie z 47 (czterdziestu siedmiu) sztuk,

w tym z krów zakolczykowanych (30 sztuk) i jałówek nie posiadających kolczyków,

których matkami są krowy zakolczykowane (17 sztuk);

2. zasądza od pozwanego Adama Wiśniewskiego na rzecz powoda Jana Wiśniewskiego:

a) kwotę 15000 (piętnaście tysięcy) złotych tytułem odszkodowania za utratę kosiarki

rotacyjnej Pottinger Novacat 302 ED,

b) kwotę 20000 (dwadzieścia tysięcy) złotych tytułem odszkodowania za utracone

bydło wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2022 roku do

dnia zapłaty;

3. w pozostałej części powództwo oddala;

4. zasądza od pozwanego Adama Wiśniewskiego na rzecz powoda Jana Wiśniewskiego kwotę

2500 (dwa tysiące pięćset), w tym kwotę 1500 (słownie

tysiąc pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami, w

wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za

czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, do dnia zapłaty;

 

-z powództwa wzajemnego:

 

1. oddala powództwo;

2. zasądza od powoda Jana Wiśniewskiego na rzecz pozwanego Adama Wiśniewskiego kwotę 1000

(tysiąc) złotych tytułem zwrotu kosztów

procesu, w tym kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów

zastępstwa procesowego wraz z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za

opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się

orzeczenia, do dnia zapłaty;

3. nakazuje pobrać od pozwanego Adama Wiśniewskiego na rzecz Skarbu Państwa-Sądu

Okręgowego w Warszawie kwotę 500 (pięćset)

złotych tytułem nieuiszczonych części wydatków w toku postępowania.

 

/-/ Sędzia Anna Kowalska

 

UZASADNIENIE

Pozwem skierowanym do Sądu Jan Wiśniewski wniósł o wydanie przez Adama Wiśniewskiego: 30 sztuk krzyżówek hodowlanych krów rasy Limousine oraz 17 sztuk kolczyków lub cielaków pochodzących od ww. krów wraz z paszportami, świadectwami hodowlanymi, tzw. świadectwami białaczkowymi, wozu paszowego Pronar T700, kosiarki rotacyjnej Pottinger Novacat 302 ED w ilości 2 sztuk, pługu 3-skibowego, agregatu siewno-kultywacyjnego Amazone KG 3000, zgrabiarki karuzelowej, prasy rolującej Metal-Fach Z562, opryskiwacza Krukowiak Orion Super, brony talerzowej Agro-Masz 2.7m, kosiarko-rozdrabniacza Claas Disco 3100, owijarki Sipma OS 7511, ładowacza czołowego Tur 4, psa rasy Owczarek Niemiecki o imieniu Burek wraz z budą, łóżka podwójnego, siodła jeździeckiego wraz z osprzętem, dywanów w ilości 2 sztuk, rolety okiennej, zestawu biurek, stołu do ping ponga, szpadli w ilości 2 sztuk, łodzi rybackiej wraz z wózkiem oraz zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów procesu wg norm przepisanych. W dniu 15 lutego 2022 roku powód w części cofnął pozew, co skutkowało umorzeniem postępowania przez Sąd w przedmiocie wydania łóżka podwójnego, siodła jeździeckiego wraz z osprzętem, dwóch dywanów, rolety okiennej, zestawu dwóch biurek, stołu do tenisa stołowego, 2 sztuk szpadli, łodzi rybackiej wraz z wózkiem (pozew z dnia 10 stycznia 2022 roku, pismo z dnia 15 lutego 2022 roku, postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 1 marca 2022 roku).

W odpowiedzi na pozew Adam Wiśniewski uznał powództwo w zakresie zwrotu wozu paszowego Pronar T700, pługu 3-skibowego, agregatu siewno-kultywacyjnego Amazone KG 3000, zgrabiarki karuzelowej, prasy rolującej Metal-Fach Z562, opryskiwacza Krukowiak Orion Super, ładowacza czołowego Tur 4, jednej sztuki kosiarki rotacyjnej Pottinger Novacat 302 ED, 30 sztuk krzyżówek hodowlanych krów. W pozostałym zakresie pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów postępowania wobec uznania przez niego powództwa.

Jednocześnie Adam Wiśniewski wniósł powództwo wzajemne, wnosząc o zasądzenie od Jana Wiśniewskiego kwoty łącznej 15000 złotych wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 1 stycznia 2021 roku do dnia zapłaty - w zakresie kwoty 10000 złotych wynikającej z roszczenia o przechowanie i konserwację urządzeń należących do powoda oraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia 1 marca 2021 roku do dnia zapłaty, w zakresie kwoty 5000 złotych za opiekę, karmienie, pojenie oraz opiekę weterynaryjną nad stadem. Ponadto wniósł o ustalenie odpowiedzialności Jana Wiśniewskiego na przyszłość tj. do dnia wydania rzeczy i krów oraz zasądzenie od pozwanego wzajemnego na rzecz powoda wzajemnego kosztów procesu. Odnośnie do zgłoszonego powództwa wzajemnego Jan Wiśniewski wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda wzajemnego na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych (odpowiedź na pozew z dnia 20 stycznia 2022 roku, pismo z dnia 1 marca 2022 roku).

W toku postępowania stanowiska stron ulegały zmianom, szczególnie co do powództwa głównego, co było wynikiem zmian stanu faktycznego odnośnie do stanu stada bydła będącego własnością powoda, a znajdującego się w posiadaniu pozwanego. Ostatecznie powód pismem z dnia 5 marca 2023 roku wniósł o nakazanie wydania powodowi stada bydła w ilości 30 sztuk krów, 17 jałówek, których matkami były 17 krów pochodzących ze stada, zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 20000 złotych wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 1 stycznia 2022 roku do dnia zapłaty-tytułem odszkodowania za utracone sztuki bydła. Pozwany zaś stwierdził, że na datę ostatniej rozprawy w sprawie w gospodarstwie pozwanego znajdował się stado bydła powoda składające się z 30 sztuk krów zakolczykowanych, 5 sztuk krów z zagubionymi kolczykami oraz 12 sztuk bydła będącego własnością powoda, które urodziło się w 2021 roku i w 2022 roku, ale nie posiada ono kolczyków (pismo powoda z dnia 5 marca 2023 roku, pismo pozwanego z dnia 10 marca 2023 roku).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W 2020 roku w Warszawie Jan Wiśniewski wraz z żoną i Adam Wiśniewski zawarli umowę użyczenia. Adam Wiśniewski wraz z żoną jako właściciele gospodarstwa położonego w obrębie miejscowości Nowa Wieś użyczyli powodowi oborę nr 1 o powierzchni 500 m2 oraz budynek o powierzchni 100 m2 położony w tym gospodarstwie. Na mocy umowy użyczający wyrazili zgodę na adaptację budynku nr 2 na cele magazynowe, a także na wybudowanie na terenie gospodarstwa płyty obornikowej o powierzchni niezbędnej do realizacji projektu hodowli bydła mięsnego w budynku nr 1 oraz budowę bezodpływowego zbiornika na gnojowicę o pojemności gwarantującej spełnienie minimalnych standardów ochrony środowiska. Poza tym użyczający wyrazili zgodę na podłączenie budynku nr 1 do istniejącej na terenie gospodarstwa sieci elektrycznej i wodociągowej, a także do korzystania z sieci kanalizacji sanitarnej podłączonej do zbiornika bezodpływowego. Umowa została zawarta na czas oznaczony od dnia 1 stycznia 2021 roku do dnia 31 grudnia 2023 roku. Użyczający wyrazili również zgodę na realizację przez powoda projektu utworzenia hodowli bydła na terenie gospodarstwa rolnego w użyczonym budynku obory oraz okólniku (umowa i oświadczenie z dnia 1 grudnia 2020 roku).

W 2021 roku Jan Wiśniewski nabył łącznie 47 sztuk jałówek rasy Limousine krzyżówek hodowlanych. Za każdą sztukę bydła powód zapłacił 2500 złotych. Bydłu zostały przyznane numery identyfikacyjne. W związku z faktem, że Jan Wiśniewski kupował jałówki zacielone wystąpił on o przyznanie przez ARiMR numerów (kolczyków) dla cielaków, które miały się urodzić. Powód otrzymał 20 kolczyków z numerami dla bydła. Zakupione bydło zostało wprowadzone do użyczonych powodowi budynków znajdujących się na terenie gospodarstwa należącego do pozwanego (zaświadczenie z dnia 15 stycznia 2021 roku, odpowiedź na wniosek o przydział puli numerów dla bydła z dnia 20 stycznia 2021 roku, faktury VAT wraz z potwierdzeniami przelewu z dnia 25 stycznia 2021 roku).

W związku z prowadzeniem przez powoda hodowli bydła ulokował on na terenie gospodarstwa pozwanego w użyczonych budynkach sprzęt rolniczy w postaci: wozu paszowego Pronar T700, kosiarki rotacyjnej Pottinger Novacat 302 ED w ilości 2 sztuk, pługu 3-skibowego, agregatu siewno-kultywacyjnego Amazone KG 3000, zgrabiarki karuzelowej, prasy rolującej Metal-Fach Z562, opryskiwacza Krukowiak Orion Super, brony talerzowej Agro-Masz 2.7 m, kosiarko-rozdrabniacza Claas Disco 3100, owijarki Sipma OS 7511, ładowacza czołowego Tur 4 oraz ponadto psa rasy Owczarek Niemiecki o imieniu Burek wraz z budą, a także łóżko podwójne, siodło jeździeckie wraz z osprzętem, dywany w ilości 2 sztuk, roletę okienną, zestaw biurek, stół do ping ponga, szpadle w ilości 2 sztuk, łódź rybacką wraz z wózkiem. Wyżej wymienione rzeczy i pies stanowiły własność Jana Wiśniewskiego (faktury z dnia 1 lutego 2021 roku, zeznania świadków: Anna Wiśniewska z dnia 5 marca 2023 roku, Maria Wiśniewska z dnia 10 marca 2023 roku, dokumenty dotyczące psa z dnia 15 lutego 2021 roku).

W dniu 10 stycznia 2022 roku powód przyjechał do gospodarstwa pozwanego i dokonał inwentaryzacji stada bydła do niego należącego w związku z końcem roku i zaprzestaniem przez braci oraz Katarzynę Kowalską prowadzenia działalności w formie spółki cywilnej "Rol-Hod" "Agro-Hod". Między braćmi wywiązała się kłótnia, która skutkowała wydaniem przez pozwanego nakazu opuszczenia w ciągu 24 godziny przez Jana Wiśniewskiego i jego córkę tego gospodarstwa rolnego i zakazem wstępu na przyszłość. Powód próbował odzyskać zatrzymane w gospodarstwie rzeczy i bydło, wyznaczał termin zwrotu, udał się nawet po zwrot tych rzeczy z policją. Pozwany odmawiał zwrotu rzeczy oraz bydła żądając zapłaty przez powoda za szeroko pojętą opiekę nad nimi. W lutym 2022 roku powodowi dzięki pomocy policji udało się odzyskać łóżko podwójne, siodło jeździeckie wraz z osprzętem, dywany w ilości 2 sztuk, roletę okienną, zestaw biurek, stół do ping ponga, szpadle w ilości 2 sztuk, łódź rybacką wraz z wózkiem. W następstwie powyższego, w tym zakresie powód cofnął pozew. Część sprzętu rolniczego będącego własnością powoda była używana przez pozwanego po jego zatrzymaniu w gospodarstwie (zeznania świadków: Anna Wiśniewska z dnia 5 marca 2023 roku, Maria Wiśniewska z dnia 10 marca 2023 roku, Piotr Nowak z dnia 15 marca 2023 roku).

W chwili opuszczenia gospodarstwa przez powoda tj. w dniu 10 stycznia 2022 roku na terenie gospodarstwa pozwanego znajdowało się stado bydła należące do powoda w ilości 47 krów. W następstwie opieki pozwanego nad stadem nastąpiło szereg upadków na przestrzeni lat, co skutkowało faktem, że obecnie w tym stadzie będącym własnością powoda znajduje się 30 krów zakolczykowanych, 17 jałówek pochodzących od tych krów i 5 krów niezakolczykowanych (lista wyszukanych zwierząt z dnia 10 marca 2023 roku, zdjęcia z dnia 15 marca 2023 roku, zeznania świadka Anna Wiśniewska z dnia 5 marca 2023 roku, Maria Wiśniewska z dnia 10 marca 2023 roku, zeznanie powoda z dnia 20 marca 2023 roku, pozwanego z dnia 21 marca 2023 roku, pismo pozwanego z dnia 10 marca 2023 roku).

Strony procesu oraz Katarzyna Kowalska prowadziły hodowlę bydła w oparciu o grunty należącego do każdego z nich. Każdy z nich posiadał swoje stado krów. Wszelkie czynności związane z hodowlą bydła były wykonywane przez spółkę "Rol-Hod" "Agro-Hod" założoną przez ww. osoby. Spółka ta prowadziła hodowlę krów powoda, który płacił jej za to wynagrodzenie. Zgodnie z umową z dnia 1 stycznia 2021 roku zawartą przez powoda, a spółką "Rol-Hod" przedmiot wskazanej umowy obejmował wykonywanie prac polowych w tym wykoszenie traw, sprasowanie siana, zbalatowanie siana, zwózkę zbalatowanego siana, orkę, bronowanie, kultywowanie, siew mieszanek wieloletnich traw jak również prowadzenie hodowli krów będących własnością powoda. Z tytułu prowadzenia hodowli bydła i wykonywania prac polowych w 2021 roku powód uiścił na rzecz spółki kwotę 25000 złotych. Kwota ta została rozliczona pomiędzy stronami podczas spotkania w dniu 31 grudnia 2021 roku, czego świadkiem był Piotr Nowak. Spółka istniała faktycznie do końca 2021 roku, choć formalnie nie została do dnia dzisiejszego rozwiązana. Powód (właściwie spółka) zapewnił na okres zimowy 2021/2022 swojemu stadu bydła wystarczającą ilość paszy, a wobec "wyrzucenia go" z gospodarstwa wynajął oborę na swoje stado bydła w sąsiedniej wsi. Ponadto na okres późniejszy obejmujący rok 2022 powód poniósł koszty celem wytworzenia i zgromadzenia paszy dla zwierząt (wypis z rejestru gruntów z dnia 15 marca 2023 roku, faktury VAT z dnia 20 marca 2023 roku, zeznania świadków: Anna Wiśniewska z dnia 5 marca 2023 roku, Maria Wiśniewska z dnia 10 marca 2023 roku, Piotr Nowak z dnia 15 marca 2023 roku, mail z dnia 1 stycznia 2022 roku).

Sąd ustalił stan faktyczny w oparciu o dowód z przesłuchania stron (20-21 marca 2023 roku), zeznania świadków: Anna Wiśniewska (5 marca 2023 roku), Maria Wiśniewska (10 marca 2023 roku), Piotr Nowak (15 marca 2023 roku), Katarzyna Kowalska (18 marca 2023 roku), Tomasz Malinowski (19 marca 2023 roku) oraz załączone przez strony dokumenty. Co zeznań stron to należało zauważyć, że między rodzeństwem występuje głęboki konflikt, czego rezultatem sprawy sądowe między nimi. To w ocenie Sądu warunkowało subiektywne zeznania każdej ze stron odnośnie do wzajemnych relacji. Sąd uznał za wiarygodne w pełni, choć ostatecznie nieprzydatne złożone opinie biegłych jako jasne, spójne i sporządzone z zasadami sztuki. Oczywiście opinie musiały bazować na pewnych założeniach i z uwagi na przedmiot badania mogły mieć jedynie walor szacunkowy. Było to również podyktowane sporną i zmniejszającą się ilością krów w stadzie. Co opinii biegłego Jan Kowalski (10 lutego 2023 roku) to biegły jednoznacznie obciążył pozwanego za nieład w dokumentacji dotyczącej stada bydła powoda, którą to dokumentację jak wynika z maila posiadał (1 stycznia 2022 roku), a następnie ją utracił. Co do opinii biegłych Maria Nowak i Piotr Wiśniewski (15 lutego 2023 roku, 20 lutego 2023 roku, 25 lutego 2023 roku) Sąd podzielił ich argumentację, że dostępna dokumentacja nie pozwala ustalić precyzyjnie liczbę i kategorię bydła na przestrzeni lat. Co do zeznań świadków to zdaniem Sądu niewiele wniosły one do ustalonego stanu faktycznego. Należało do nich podchodzić z ostrożnością, gdyż były to osoby bądź bliskie stronom bądź pozostające z nim w stosunku służbowym (praca). Co do osób obcych dla stron bardzo widoczna był chęć niemieszania się w sprawy pomiędzy braćmi. Świadek Piotr Nowak potwierdził, że właścicielem zatrzymanych sprzętów rolniczych jest powód, czego potwierdzenie uzyskał w rozmowie z pozwanym, a także, że zostaną one mu zwrócone podobnie jak i bydło za wynagrodzeniem. Zeznania tego świadka w połączeniu z zeznaniami świadka Maria Wiśniewska pozwoliły ustalić, że pies Burek był własnością powoda, a ściślej jego córki. Najistotniejszym jednak dowodem przemawiającym, że właścicielem tych ww. sprzętów rolniczych jest powód były przedstawione wraz z pozwem faktury VAT zakupu tych sprzętów (1 lutego 2021 roku). Z nich jednoznacznie wynika, że właścicielem tych sprzętów był powód. Brak zawartej umowy na sprzedaż tych sprzętów nie oznacza, że faktura zakupowa pozbawiona jest skutków prawnych. Powszechnie bowiem wiadomym jest, że co do sprzedaży tych rzeczy (podobnie jak i innych) nie jest konieczna umowa, wystarcza faktura VAT potwierdzająca ich nabycie. Pośrednim dowodem, że powód jest właścicielem tych sprzętów ujętych w fakturze jest dowód wpłaty nr 1234567890 z dnia 5 lutego 2021 roku wystawiony przez "Agro-Handel" "Rol-Masz" potwierdzający uiszczenie przez powoda kwoty 120000 złotych tytułem zapłaty za te sprzęty (5 lutego 2021 roku). To potwierdzenie zostało również przedstawione do refundacji w ARiMR. Przesłanką dochodzenia roszczenia windykacyjnego jest prawo własności. Co do tych rzeczy (sprzętu rolniczego) nie ma wymagania żądania kwalifikowanego dowodu własności w postaci określonych dokumentów stwierdzających nabycie własności. W ocenie Sądu przedstawione dokumenty w korelacji z zeznaniami stron, świadka Piotr Nowak przesądzają, że powód był właścicielem tych sprzętów rolniczych, które zatrzymał pozwany. Tym samym przysługiwało mu roszczenie wydobywcze o wydanie tych rzeczy. Pozwany nie zasłonił się tu jakimkolwiek zarzutem prawno-rzeczowym czy obligacyjnym, że jako osoba faktycznie władająca tymi rzeczami, przysługuje mu skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą. To zaś skutkowało obowiązkiem ich wydania, o czym orzekł Sąd w punkcie 1-szym wyroku (art.222 § 1 k.c. w zw. z art. 618 § 1 k.p.c.).