Wyrok Sądu Rejonowego

Sygn. akt I C 1234/23 dnia 15 lipca 2023 r.

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Sąd Rejonowy w Poznaniu, I C 1234/23 w składzie: Przewodniczący: Anna Nowak Protokolant: Jan Kowalski po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2023 r. w Poznaniu na rozprawie sprawy z powództwa Energetyczne Centrum S.A. przeciwko Maria Wiśniewska o zapłatę 1250 zł

I. Oddala powództwo,

II. Zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów    procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia    pieniężnego od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Anna Nowak

Sygn. akt I C 1234/23

UZASADNIENIE

Pozwem z 1 marca 2023 r. powód Energetyczne Centrum S.A. wniósł o zasądzenie od pozwanej Maria Wiśniewska kwoty 1250 zł wraz z ustawowymi odsetkami. W uzasadnieniu powód wskazał, że strony łączyła umowa sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usług dystrybucji z dnia 15 stycznia 2022 r. o Nr ECS/2022/01/15, zgodnie z którą powód zobowiązał się do dostarczania energii elektrycznej do gospodarstwa domowego położonego w Poznaniu przy ul. Polnej 12 w zamian za co pozwana zobowiązała się do uiszczania należności za pobieraną energię elektryczną. Na podstawie ww. umowy powód wystawił faktury VAT na kwotę 250 zł, 300 zł i 400 zł. Nadto w fakturze ECS/2023/02/10 powód wystawił notę odsetkową na kwotę odsetek ustawowych od faktur zapłaconych z opóźnieniem na kwotę 300 zł. Pozwana nie uregulowała ww. należności, wobec czego powód pismem z dnia 15 marca 2023 r. wezwał do spłaty zaległości, lecz wezwania pozostało bezskuteczne. W dniu 20 marca 2023 r. został wydany nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym. Sprzeciw od powyższego nakazu zapłaty złożyła pozwana w dniu 2 kwietnia 2023 r. skarżąc go w całości i wnosząc o oddalenie powództwa. W uzasadnieniu przyznała, że łączyła ją z powodem umowa sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usług dystrybucji z dnia 15 stycznia 2022 r. (Nr ECS/2022/01/15), do lokalu położonego w Poznaniu przy ul. Polnej 12, który to lokal był przez nią wynajmowany od Jan Kowalski. W lokalu tym pozwana zamieszkiwała tylko do 31 marca 2023 r. i w tym to dniu zdała lokal wynajmującemu (ponieważ właściciel lokalu był nieobecny, pozwana przesłała klucze do lokalu listem poleconym na adres ul. Kwiatowa 7, 60-123 Poznań). Nadto w związku z opuszczeniem tego mieszkania złożyła w dniu 1 kwietnia 2023 r. w siedzibie Energetyczne Centrum S.A. oświadczenie o rozwiązaniu umowy sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usług dystrybucji oraz jednocześnie złożył w siedzibie wynajmującego lokal protokół przekazania licznika energii elektrycznej. Na oświadczeniu o rozwiązaniu umowy Pozwana nie doczekała się jednak żadnej reakcji ze strony powoda. Pozwana podkreśliła, że skutecznie rozwiązała umowę z powodem zgodnie z przepisami ogólnie obowiązującego prawa oraz postanowieniami tejże umowy. Przepis § 10 umowy stanowi, że odbiorca zobowiązany jest pisemnie powiadomić sprzedawcę o zamiarze opuszczenia obiektu. Oświadczenie takie traktowane będzie jako oświadczenie o rozwiązaniu umowy. Natomiast w razie braku powiadomienia, sprzedawca będzie miał prawo obciążać odbiorcę należnościami wynikającymi z dostarczonej do obiektu i pobranej energii. Postanowienia § 12 stosuje się odpowiednio. Z powyższego unormowania wynika, iż pozwana mogła rozwiązać wiążącą ją umowę poprzez złożenie stosownego oświadczenia, co też uczyniła w dniu 1 kwietnia 2023 r. Na wskazane oświadczenie pozwanej powódka w żaden sposób nie zareagowała, w szczególności nie skontaktowała się z nią w celu wykonania postanowień zawartych w § 12 umowy, tj. w celu dokonaniu odczytu wskazań układu pomiarowo - rozliczeniowego i demontażu tego układu. Mimo powyższego pozwana otrzymała wezwanie do zapłaty, na które to wezwania odpowiedziała pismem z dnia 10 kwietnia 2023 r. wyjaśniając cała sytuację i podając okoliczności jak wyżej. Pismo to jednak również zostało pozostało bez odpowiedzi. Nadto, pozwana wskazała, że dochodzenie przez powódkę w niniejszym postępowaniu opłat wynikających z umowy, rozwiązanej przez pozwaną w dniu 1 kwietnia 2023 r. stanowi nadużycie prawa podmiotowego, albowiem narusza zasady współżycia społecznego i jest sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa. (art. 5 k.c.). Powód wyprowadziła się z lokalu na początku kwietnia 2023 r. i zdała lokal właścicielowi, rozwiązując umowę z dystrybutorem i dostawcą energii elektrycznej. Obciążanie ją opłatą za prąd za okres, w którym ona tego lokalu nie zajmowała oraz faktyczne i prawnie nim nie władała, stanowi nadużycie prawa.

Sąd ustalił, co następuje:

Powód Energetyczne Centrum S.A. zawarł w dniu 15 stycznia 2022 r. z pozwaną Maria Wiśniewska umowę Nr ECS/2022/01/15 sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usług dystrybucji. Na mocy umowy powód (sprzedawca) zobowiązał się do dostarczania energii elektrycznej w okresie obowiązywania umowy do lokalu najmowanego przez pozwaną przy ul. Polnej 12 w Poznaniu, a ona (odbiorca) do zapłaty. Zgodnie z § 8 odbiorca jest uprawniony do wypowiedzenia niniejszą umowę pod rygorem nieważności w formie pisemnej, z 14- dniowym wyprzedzeniem lub innym określonym przez strony. Warunkiem rozwiązania umowy jest umożliwienie sprzedawcy dokonania odczytu wskazań układu pomiarowo- rozliczeniowego i demontażu tego układu. W § 10 ustalono, że odbiorca zobowiązany jest powiadomić pisemnie sprzedawcę o zamiarze opuszczania obiektu, jeśli zamiar ten połączony jest z zamiarem zaprzestania pobierania energii. Oświadczenie takie traktowane będzie jak oświadczenie o rozwiązaniu umowy. Postanowienie § 12 stosuje się odpowiednio. W razie braku powiadomienia sprzedawca będzie miał prawo obciążać odbiorcę należnościami wynikającymi z dostarczonej do obiektu i pobranej energii.

Dowód: - umowa Nr ECS/2022/01/15 - k. 5, - wstąpienie do umowy najmu lokalu mieszkalnego - k. 10.

W dniu 1 kwietnia 2023 r. pozwana złożyła w biurze podawczym powoda oświadczenie o rozwiązaniu umowy. Do oświadczenia dołączyła sporządzony przez siebie protokół przekazani licznika.

Dowód: - oświadczenie z 1 kwietnia 2023 r. - k. 15, - protokół przekazania licznika - k. 16, - bezsporne - k. 17, - zeznania pozwanej Maria Wiśniewska - k. 20.

Pismem z 5 kwietnia 2023 r. powód poinformował pozwaną, że rozwiązanie umowy jest możliwe po przesłaniu mu protokołu zdawczo - odbiorczego zawierającego wskazania licznika energii elektrycznej sporządzonego na dzień przekazania, potwierdzonego zarówno przez stronę zdającą, jak i przejmującą lokal lub po demontażu urządzenia pomiarowego, którego termin należy ustalić z powodem. Powód wskazał, że zaniechanie powyższego trybu spowoduje, że umowa będzie wiązała strony do czasu zgłoszenia się na tym obiekcie nowego odbiorcy i zawarcia z nim umowy o sprzedaż energii elektrycznej lub do demontażu licznika. Pismo zostało wysłane listem zwykłym na adres ul. Polna 12, 60-123 Poznań pozwanej, wskazany w oświadczeniu pozwanej o rozwiązaniu umowy z 1 kwietnia 2023 r.

Dowód: pismo z 5 kwietnia 2023 r. - k. 25.

Pozwana nie otrzymała powyższej przesyłki.

Dowód: zeznania pozwanej Maria Wiśniewska - k. 20.

Powód wystawił faktury VAT: - Nr ECS/2023/04/05 na kwotę 200 zł za okres od 1 kwietnia 2023 r. do   30 kwietnia 2023 r. - Nr ECS/2023/05/05 na kwotę 250 zł za okres od 1 maja 2023 r. do   31 maja 2023 r. - Nr ECS/2023/06/05 na kwotę 300 zł za okres od 1 czerwca 2023 r. do   30 czerwca 2023 r. - Nr ECS/2023/07/05 na kwotę 200 zł za okres od 1 lipca 2023 r. do   31 lipca 2023 r. - Nr ECS/2023/08/05 na kwotę 150 zł za okres od 1 sierpnia 2023 r. do   31 sierpnia 2023 r. - Nr ECS/2023/09/05 na kwotę 150 zł za okres od 1 września 2023 r. do   30 września 2023 r. Na fakturze znajduje się odręczny zapis, że dokonano korekty i pozostało   do zapłaty 100 zł. Wystawiono fakturę korygującą Nr ECS/2023/09/10   i umniejszono należności o 50 zł wskazując, że do zapłaty pozostało 100 zł - Nr ECS/2023/10/05 na kwotę 100 zł za okres od 1 października 2023 r. do   31 października 2023 r.

Dowód: wymienione faktury VAT - k. 30.

Pozwana otrzymała wezwanie do zapłaty powoda w dniu 10 kwietnia 2023 r. i odpisała na wezwanie pismem z 12 kwietnia 2023 r. oświadczając, że 31 marca 2023 r. opuściła lokal mieszkalny przy ul. Polnej 12 i przekazała klucze listem poleconym właścicielowi mieszkania

Dowód: pismo z 12 kwietnia 2023 r. - k. 35.

W dniu 15 maja 2023 r. powód zdemontował licznik w mieszkaniu przy ul. Polnej 12 w Poznaniu.

Dowód: pismo z 15 maja 2023 r. - k. 40.

Pismem z 20 maja 2023 r. powód wezwał pozwaną do zapłaty kwoty 1250 zł.

Dowód: pismo z 20 maja 2023 r. wraz potwierdzeniem odbioru- k. 45.

Powyższy stan faktyczny w przeważającej mierze nie był przedmiotem sporu. Został ustalony na podstawie wymienionych wyżej w pełni wiarygodnych dokumentów prywatnych oraz zeznań pozwanej. Dokumentów nikt nie kwestionował, a i Sąd nie znalazł ku temu podstaw. Zeznania pozwanej były logiczne, spójne i korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo było niezasadne. Powód dochodził należności przesłaną energię elektryczną za okres kwietnia 2023 r. do października 2023 r. powołując się na zapis § 12 umowy, który stanowi, że warunkiem skuteczności oświadczenia odbiorcy o wypowiedzeniu umowy jest zapewnienie sprzedającemu dostępu do końcowego odczytu licznika i jego demontaż. Nie ulega wątpliwości, co wynika z ustalonego stanu faktycznego, że pozwana tego warunku nie spełniła. Tego samego dnia opuściła lokal i utraciła możliwość dostępu do niego, a jednocześnie wypowiedziała umowę zawartą z powodem. Powództwo jednak nie mogło zostać uwzględnione, gdyż § 12 umowy, na który powołał się powód i który w jego ocenie przesądza o tym, że umowa nie rozwiązała się na skutek wypowiedzenia z 1 kwietnia 2023 r., jest nieważny z mocy prawa- art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. art. 58 § 2 k.c. Zgodnie z art. 58 Kodeksu cywilnego czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. § 1. Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.§ 2. Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, iż bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana. § 12 umowy został przez powoda tak skonstruowany, że w przypadku utraty możliwości zapewnienia powodowi dostępu do licznika przez odbiorcę umowa nie mogła być nigdy rozwiązana przez odbiorcę energii elektrycznej. Nie ma przy tym żadnego znaczenia, czy owa utrata możliwości zapewnienia dostępu do licznika została zawiniona przez odbiorcę czy też nie. Polski kodeks cywilny wyklucza dopuszczalność umów o charakterze ciągłym (jak przedmiotowa umowa), które byłyby nierozwiązywalne. W myśl art. 365(1) k.c. zobowiązanie bezterminowe o charakterze ciągłym wygasa po wypowiedzeniu przez dłużnika lub wierzyciela z zachowaniem terminów umownych, ustawowych lub zwyczajowych, a w razie braku takich terminów niezwłocznie po wypowiedzeniu. § 12 przedmiotowej umowy stawiając dodatkowe warunki odbiorcy energii elektrycznej do wypowiedzenia umowy, jest sprzeczny z art. 365(1) k.c. i jako taki nieważny. Zgodnie z art. 61 k.c. warunek niemożliwy, jak również warunek przeciwny ustawie lub zasadom współżycia społecznego pociąga za sobą nieważność czynności prawnej, gdy jest zawieszający; uważa się za nie zastrzeżony, gdy jest rozwiązujący. § 12 kreuje istnienie warunku zawieszającego, od ziszczenia którego uzależniona jest skuteczność rozwiązania umowy. Warunek ten jest nie tylko przeciwny ustawie, ale przede wszystkim niemożliwy do spełnienia. W sytuacji pozwanej warunek pozbawiłby pozwaną na stałe uprawnienia do wypowiedzenia umowy. Należy również podkreślić, że zgodnie z art. 385(1) k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Ustawodawca wskazuje w § 2 i § 3, że nie uzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu, w szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta, a ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje. Skutki uznania danego postanowienia za niewiążące reguluje § 4, który stanowi, że strony są związane umową w pozostałym zakresie. Z ustalonego stanu faktycznego wynika jednoznacznie, że pozwana jest konsumentem a powód przedsiębiorcą. Powód nie udowodnił, że uzgodnił treść § 12 umowy indywidualnie z pozwaną, a jednocześnie to postanowienie umowne kształtuje prawa pozwanej w sposób rażąco naruszający jej interesy. Stąd również z tego względu należy uznać, że § 12 w zakresie, w jakim uzależnia skuteczność wypowiedzenia umowy od umożliwienie sprzedawcy (powodowi) dokonania odczytu wskazań układu pomiarowo- rozliczeniowego i demontażu tego układu, nie wiąże pozwanej. Z uwagi na powyższe umowa zawarta pomiędzy stronami uległa rozwiązaniu w dniu 15 kwietnia 2023 r. na skutek wypowiedzenia złożonego w biurze podawczym powoda w dniu 1 kwietnia 2023 . Zgodnie z § 8 umowy termin wypowiedzenia wynosi 14 dni. Nadto należy podkreślić, że wbrew twierdzeniom powoda, miał on możliwość wstępu do przedmiotowego lokalu i skontrolowania stanu licznika, nawet w przypadku odmowy nowego właściciela lokalu. Zgodnie z art. 9a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r. poz. 1385) upoważnionym przedstawicielom powoda przysługuje prawo wstępu na teren nieruchomości lub do pomieszczeń, gdzie jest przeprowadzana kontrola. Powód dochodził należności za okres od kwietnia 2023 r. do października 2023 r., a ponieważ zarówno z uzasadnienia pozwu, jak i zaoferowanych dowodów nie da się ustalić, jaką należność winna pozwana uiścić powodowi za okres do dnia rozwiązania tj. 15 kwietnia 2023 r., powództwo zostało oddalone w całości. O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. Powód przegrał proces w całości, stąd winien ponieść koszty procesu i zwrócić koszty poniesione przez pozwaną. Składają się na nie: wynagrodzenia adwokata w kwocie 300 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa procesowego w wysokości 60 zł, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, co wynika z treści art. 481 § 1 k.p.c Wysokość wynagrodzenia adwokata wynika z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).

/-/ Anna Nowak

Zarządzenie 1. Odnotować, 2. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć zgodnie z wnioskiem, 3. Przedłożyć za 21 dni lub z wpływem apelacji.

Poznań, dnia 1 sierpnia 2024 r. Anna Nowak